IUL (Indexed Universal Life) thường được giới thiệu là “vừa bảo hiểm vừa tích lũy”. Để đánh giá đúng, bạn cần hiểu ba thứ: sàn, trần và phí.
Phí bạn đóng đi đâu?
Mỗi tháng, phí bạn đóng được chia thành hai phần: một phần trả chi phí bảo hiểm và các loại phí quản lý; phần còn lại đi vào giá trị tiền mặt (cash value).
Giá trị tiền mặt được ghi lãi thế nào?
Giá trị tiền mặt được ghi lãi dựa trên mức thay đổi của một chỉ số thị trường, ví dụ S&P 500, trong một kỳ (thường 1 năm). Tiền của bạn không trực tiếp mua cổ phiếu.
- Sàn (floor): thường là 0%. Năm chỉ số giảm, bạn không bị trừ lãi âm — nhưng phí vẫn bị trừ, nên giá trị tiền mặt vẫn có thể giảm.
- Trần (cap): ví dụ 9–10%. Năm chỉ số tăng 20%, bạn chỉ được ghi tối đa bằng mức trần.
- Tỷ lệ tham gia (participation rate): phần trăm mức tăng của chỉ số được tính cho bạn.
Mức trần và tỷ lệ tham gia có thể được công ty điều chỉnh theo thời gian, trong giới hạn hợp đồng.
Ví dụ minh họa đơn giản
Giả sử mức trần là 10%, sàn 0%, tỷ lệ tham gia 100%:
- Năm chỉ số tăng 6% → ghi lãi 6%
- Năm chỉ số tăng 22% → ghi lãi 10%
- Năm chỉ số giảm 15% → ghi lãi 0%
(Con số chỉ để minh họa, không phản ánh sản phẩm cụ thể nào.)
Về chi phí
Chi phí bảo hiểm tăng theo tuổi. Những năm đầu, phí thường chiếm phần lớn số tiền đóng, nên giá trị tiền mặt tăng chậm. Nếu hủy trong 10–15 năm đầu, bạn có thể bị phí hủy hợp đồng (surrender charge).
Bản minh họa (illustration) không phải là lời hứa
Bản minh họa thường giả định một mức lãi đều đặn mỗi năm. Thực tế, lãi thay đổi theo thị trường và mức trần. Hãy yêu cầu xem thêm trường hợp lãi thấp, để biết hợp đồng có còn hiệu lực hay không.
Năm câu nên hỏi trước khi ký IUL
- Tổng chi phí mỗi năm là bao nhiêu, trong 10 năm đầu?
- Nếu lãi chỉ 4–5% mỗi năm thì hợp đồng ra sao?
- Phí hủy hợp đồng kéo dài bao nhiêu năm?
- Nếu tôi ngưng đóng phí vài năm thì sao?
- Vay từ hợp đồng tính lãi thế nào, rủi ro ra sao?
